Τα τελευταία χρόνια, αν ανοίξει κανείς τα social media ένα κυριακάτικο μεσημέρι, θα δει την Ελλάδα να «παίρνει τα βουνά». Η πεζοπορία και η ορειβασία δεν αποτελούν πλέον δραστηριότητες για λίγους και μυημένους, αλλά μια μαζική τάση που κερδίζει διαρκώς έδαφος. Πώς τα μονοπάτια έγιναν η «διέξοδος» του σύγχρονου ανθρώπου;


Η «Κληρονομιά» της Πανδημίας

Η στροφή προς τη φύση δεν ήταν τυχαία. Η περίοδος του κορωνοϊού λειτούργησε ως καταλύτης. «Η πεζοπορία προσφέρει όλα όσα μας στέρησαν οι περιορισμοί: ελευθερία κινήσεων, ανοιχτό ορίζοντα και ψυχική ανάταση».

Δεν πρόκειται μόνο για άσκηση, αλλά για ψυχική θεραπεία. Επιστημονικές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η επαφή με το πράσινο και το μπλε του ουρανού καταπολεμά την κατάθλιψη, βοηθώντας το μυαλό να «καθαρίσει» και να συνδεθεί με κάτι ευρύτερο από την καθημερινότητα της πόλης.


Τα Μονοπάτια: Μια Ιστορία Αιώνων

Παρά την πρόσφατη δημοφιλία τους, τα μονοπάτια στην Ελλάδα δεν είναι νέα κατασκευή. Προϋπήρχαν για αιώνες, εξυπηρετώντας την κτηνοτροφία ή την πρόσβαση σε απομακρυσμένα ξωκλήσια. Η μεγάλη αλλαγή έγκειται στη χρήση τους: από οδούς επιβίωσης μετατράπηκαν σε δίκτυα αναψυχής για τους κατοίκους των αστικών κέντρων.


Το Στοίχημα της Ασφάλειας και της Συντήρησης

Η αυξημένη προσέλευση φέρνει στο προσκήνιο το κρίσιμο ζήτημα της ασφάλειας. «Ποτέ δεν είναι απόλυτα ασφαλές να κινείσαι στο βουνό, ειδικά αν έχεις μεγαλώσει στο τσιμέντο».

Η λύση βρίσκεται στη σωστή συντήρηση, η οποία όμως πρέπει να είναι ήπια:

Όχι σε βαριά μηχανήματα: Τα μονοπάτια δεν καθαρίζονται με γκρέιντερ.

Σεβασμός στο οικοσύστημα: Απομάκρυνση κλαδιών και πετρών που εμποδίζουν το πέρασμα, χωρίς εκριζώσεις δέντρων.


Για την οργάνωση αυτού του πλούτου, δημιουργήθηκε το Εθνικό Μητρώο Μονοπατιών, ένα έργο που χρηματοδοτεί τους Δήμους για τη δημιουργία και συντήρηση διαδρομών.

Ωστόσο, ο πυρήνας της ορειβασίας στην Ελλάδα παραμένει η ΕΟΟΑ (Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας και Αναρρίχησης), η οποία από το 1930 έχει την ευθύνη για εμβληματικές διαδρομές, όπως:

Το Ε4 και το Ε6: Τα μεγάλα ευρωπαϊκά μονοπάτια που διασχίζουν τη χώρα από άκρη σε άκρη.

Τα Εθνικά Μονοπάτια: Που συμπληρώνουν το δίκτυο ως δευτερεύοντες άξονες.


Παρά τη σημασία των 8.000 χιλιομέτρων μονοπατιών που τελούν υπό τη δικαιοδοσία της Ομοσπονδίας, η χρηματοδότηση παραμένει πρόκληση. Υπάρχει μεγάλη ανάγκη συμπερίληψης των ορειβατικών σωματείων στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Ήδη, ξεκινά ένα πιλοτικό πρόγραμμα σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ, ώστε τα σωματεία να αποκτήσουν τα μέσα για τη συντήρηση των μονοπατιών που γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα.


«Τα μονοπάτια μπορούν να σώσουν τον κόσμο», η φροντίδα της φύσης είναι, σε τελική ανάλυση, φροντίδα για τον ίδιο μας τον εαυτό.